Emniyet valfleri Basınçlı ekipmanı korumak için kritik cihazlardır. Basınç önceden belirlenmiş bir sınırı aştığında otomatik olarak açılırlar, ortamı (gaz veya sıvı gibi) serbest bırakırlar, böylece ekipman hasarını veya tehlikeleri önlerler. Çalışma yöntemlerine ve yapısal özelliklerine bağlı olarak ana tipler şunlardır:
1. Yaylı Emniyet Valfleri
Bu, sistemin iç basıncını dengelemek için bir yayın kuvvetini kullanan en yaygın ve temel türdür.
Çalışma Prensibi: Normal çalışma basıncı altında yay, valf diskini valf yuvasına doğru sıkıca bastırarak sızdırmazlığı korur. Sistem basıncı yayın ayarlanan kuvvetinin üzerine çıktığında valf diski kaldırılır ve ortam boşalmaya başlar.
Özellikler: Nispeten basit yapı ve yüksek güvenilirlik.
Alt türler:
Geleneksel: Deşarj karşı basıncı, ayarlanan açma basıncını doğrudan etkiler.
Dengeli Körük: Karşı basıncın valf açma basıncı üzerindeki etkisini ortadan kaldırmak için bir körük kullanır ve değişken karşı basınç altında bile doğru açılmayı sağlar.
2. Kol Emniyet Valfleri
Bu tip emniyet valfi, kapatma kuvvetini sağlamak için bir kol ve bir karşı ağırlık kombinasyonunu kullanır.
Çalışma Prensibi: Valf diskine bir kol bağlanır ve kolun diğer ucuna hareketli bir karşı ağırlık asılır. Karşı ağırlığın kol üzerindeki konumu ayarlanarak vananın açılma basıncı hassas bir şekilde ayarlanabilir.
Özellikler: Genellikle buhar kazanları gibi büyük ekipmanlarda kullanılan, düzenli drenaj için vananın manuel olarak kaldırılmasını kolaylaştıran nispeten hacimli yapı ("manuel blöf" veya "manuel havalandırma" olarak adlandırılır). Modern endüstride yaylı tiplere göre daha az yaygın olarak kullanılır.
3. Pilot Kumandalı Emniyet Valfleri
Bu tip, bir ana vana ve küçük bir kontrol cihazından (pilot vana) oluşan vananın açılıp kapanmasını kontrol etmek için sistem basıncını kullanır.
Çalışma Prensibi: Pilot vana öncelikle sistem basıncını algılar. Basınç ayarlanan değere ulaştığında pilot vana açılır, ana vananın üst kısmındaki basıncı serbest bırakır, sistem basıncının ana vanayı açmasına ve büyük ölçekli bir tahliye gerçekleştirmesine olanak tanır.
Özellikler:
Daha hassas açma: Açmadan önce basınç ayar noktasına çok yakın olabilir.
Büyük boşaltma hacmi: Ana vana çok büyük yapılabilir.
Yüksek basınçlı sistemler için uygundur: Yaylı vanalarla karşılaştırıldığında, büyük akış hızlarını yönetirken daha kompakt olacak şekilde tasarlanabilirler.
4. Kopma Diski Cihazları
Açıkça söylemek gerekirse, bu geleneksel bir valf değil, tek kullanımlık bir basınç tahliye cihazıdır.
Çalışma Prensibi: Bir konteyner üzerine monte edilmiş, önceden kalibre edilmiş ince metal membrandan (veya metalik olmayan malzemeden) oluşur. Kap basıncı belirli bir değere ulaştığında membran anında yırtılır ve basınç hızla serbest kalır.
Özellikler:
Son derece hızlı tepki hızı.
Tek kullanımlık: Yırtılma durumunda değiştirilmelidir.
Emniyet valfleri ile birlikte kullanılabilir: Emniyet valfini korozyondan korumak veya küçük sızıntıları önlemek için patlama diski emniyet valfinin giriş tarafında bulunur.
5. Alçak Basınç/Vakum Tahliye Vanaları
Bu emniyet valfleri, depolama tankları gibi büyük kapları aşırı basınç veya **vakum (aşırı düşük iç basınç)** nedeniyle deformasyona veya hasara karşı korumak için özel olarak tasarlanmıştır.
Çalışma Prensibi:
Basınç Tahliyesi: İç basınç ayarlanan değeri aştığında vana açılarak iç gazı tahliye eder.
Vakum Tahliyesi: İç basınç atmosferik basıncın altına düştüğünde (bir vakum oluşturarak), vana iç ve dış basınçları dengeleyerek dış havayı çekmek için açılır.
Özellikler: Protects the structural integrity of the storage tank and is typically used in low-pressure environments.